از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم؟ + علائم در زنان و مردان

بیماری‌های مقاربتی که در اثر تماس جنسی ایجاد می‌شوند، هر کدام علائم متفاوتی دارند؛ اما بسیاری از افراد می‌خواهند بدانند از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم و چگونه باید آن را تشخیص دهم؟ به طور کلی، علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان و مردان همیشه یکسان نیست. ضمن اینکه در بسیاری از مواقع این بیماری‌ها هیچ علامت مشخص و واضحی ندارند و بعد از پیشرفت، می‌توان علائم آن‌ها را مشاهده کرد. با این حال در پاسخ به این سوال که از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم، چندین علامت وجود دارند که می‌توان به آن‌ها توجه داشت.

از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم؟

اگرچه علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان و مردان کمی با هم متفاوت است، اما یک سری هشدارهای عمومی برای تشخیص بیماری‌های مقاربتی وجود دارند که باید آن‌ها را به عنوان زنگ خطر در نظر بگیرید. در پاسخ به سوال شما در مورد اینکه از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم؟ باید به نشانه‌های زیر دقت کنید:

• تغییر در دفع ادرار: اگر هنگام ادرار احساس گرما، داغی یا سوزش شدید داشتید، حتما به بیماری‌های مقاربتی شک کنید. علائمی مانند احساس نیاز تکراری به دفع ادرار یا دستشویی رفتن می‌توانند نشانه‌های بیماری مقاربتی باشند.
• تغییر در ترشحات تناسلی: هرگونه ترشحی که از نظر رنگ سبز، زرد، خاکستری، غلظت خمیری، کفی یا غلیظ و بوی ناخوشایند بوی ماهی یا فساد با حالت طبیعی بدن شما متفاوت باشد، می‌تواند نشانه بیماری مقاربتی باشد.
• زخم، تاول یا برآمدگی: وجود هر نوع ضایعه پوستی بدون درد یا دردناک در اطراف آلت تناسلی، مقعد، ران‌ها یا داخل دهان از جمله علائم بیماری مقاربتی در زنان و مردان محسوب می‌شوند.
• خارش و قرمزی مداوم: احساس خارش آزاردهنده در ناحیه تناسلی که با شستشوی عادی برطرف نمی‌شود را باید جدی بگیرید.
• درد در هنگام یا بعد از رابطه جنسی: احساس درد عمیق در لگن یا درد شدید در آلت تناسلی هنگام آمیزش جزو نشانه‌های بیماری مقاربتی محسوب می‌شوند.
• متورم شدن غدد لنفاوی: اگر احساس می‌کنید که غدد لنفاوی شما به ویژه در ناحیه کشاله ران متورم و برجسته شده است، احتمالا مبتلا به بیماری مقاربتی هستید.

از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم در مردان؟

دستگاه تناسلی مردان در مقایسه با خانم‌ها بیشتر در ناحیه بیرونی قرار دارد. به همین دلیل برخی از عفونت‌های باکتریایی در مردان بسیار زودتر و با علائم شفاف‌تری ایجاد می‌شوند. با این حال علائم بیماری‌های مقاربتی در مردان در مقایسه با زنان بیشتر پنهان است و شاید سال‌ها بدون علامت باقی بماند. برای پاسخ به این پرسش که از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم در مردان، باید نشانه‌های زیر را با دقت بررسی کرد:

1. خروج ترشحات غیرطبیعی از مجرای ادرار (آلت تناسلی)

در حالت عادی، تنها مایعی که از آلت مرد خارج می‌شود ادرار، منی و مایع پیش از انزال است. اگر متوجه شدید که از نوک مجرا مایعی خارج می‌شود که متفاوت از سایر ترشحات طبیعی است، احتمال زیاد دچار عفونت و بیماری مقاربتی هستید. بعضی از این ترشحات به صورت قطره‌ای و برخی دیگر به صورت مداوم خارج می‌شوند که بسته به رنگ می‌توانند نشانه بیماری‌های زیر باشند:

• ترشحات زرد یا سبز و غلیظ: نشانه بیماری سوزاک است.
• ترشحات شفاف، سفید یا آبکی: نشانه عفونت کلامیدیا یا التهاب غیرسوزاکی مجرا (NGU) است.

2. سوزش و درد شدید هنگام ادرار یا انزال

احساس خارش داخلی در طول مجرای ادرار، یا احساس سوزش شبیه به خروج تیغ در زمان ادرار کردن، یکی از شایع‌ترین علائم بیماری‌های مقاربتی در مردان است. همچنین اگر هنگام انزال یا پس از آن احساس درد یا سوزش در ناحیه پیشابراه یا عمق پروستات دارید، باید حتما به متخصص اورولوژی در غرب تهران مراجعه کنید.

3. درد، سنگینی و تورم در بیضه‌ها

باکتری‌های عامل کلامیدیا و سوزاک می‌توانند از مجرای ادرار وارد شوند و به اپیدیدیم یا همان لوله پشت بیضه بروند. این امر باعث بیماری «اپیدیدیمیت» می‌شود که علائم آن شامل درد یک طرفه یا دوطرفه بیضه، تورم، داغی کیسه بیضه و احساس سنگینی شدید محسوب می‌شوند.

4. زخم‌ها، تاول‌ها و زگیل‌های ظاهری

مردان معمولا به راحتی می‌توانند ظاهر آلت خود را بررسی کنند. بنابراین، اگر زخم‌ها و تاول در ناحیه تناسلی با علائم زیر ایجاد شد، حتما باید برای تشخیص بیماری‌های مقاربتی به پزشک مراجعه شود:

• زخم شانکر (سیفلیس): یک زخم گرد، بی درد و سفت که روی بدنه یا کلاهک آلت ایجاد می‌شود. بی‌درد بودن این زخم باعث می‌شود افراد زیادی آن را نادیده بگیرند؛ در حالی که این اولین نشانه ابتلا به سیفلیس محسوب می‌شود.
• تاول‌های گروهی (تبخال تناسلی): تاول‌های کوچک و پر از مایعی که پس از چند روز می‌ترکند و زخم‌های بسیار دردناکی ایجاد می‌کنند، می‌توانند نشان دهنده تبخال تناسلی باشند.
• برآمدگی‌های برجسته یا گل‌کلمی (زگیل تناسلی): ضایعات گوشتی که روی بدنه آلت، کیسه بیضه یا اطراف مقعد رشد می‌کنند و عامل آن ویروس HPV است؛ زگیل تناسلی محسوب می‌شوند. در صورت مشاهده این علائم باید حتما برای درمان زگیل تناسلی اقدام کرد.

از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم در زنان؟

علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان در مقایسه با علائم مردان، کمی متفاوت است. دستگاه تناسلی زنان به گونه‌ای است که محیطی گرم، مرطوب و دارای مخاط حساس است و همین موضوع باعث رشد بیشتر و راحت‌تر ویروس‌ها می‌شود. از طرفی، بخش زیادی از دستگاه تناسلی زنان در داخل بدن قرار دارد و همین موضوع باعث شده تا علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان بیشتر از مردان پنهان بماند. اگر می‌خواهید بدانید از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم در زنان، به نکات دقیق زیر توجه کنید:

1. ترشحات غیرطبیعی و بوی ناخوشایند واژن

ترشحات طبیعی واژن معمولا شفاف یا سفید بدون بو هستند و با توجه به سیکل قاعدگی تغییر می‌کنند. اما در صورت ابتلا به بیماری مقاربتی احتمال تغییر در ترشحات واژن وجود دارد. برای مثال در اثر ابتلا به بعضی از بیماری‌های زیر ممکن است شاهد ترشحات متفاوتی باشید:

• عفونت تریکومونیازیس: در این نوع بیماری مقاربتی ترشحات حباب‌دار، کفی، به رنگ سبز یا زرد با بوی بسیار تند و نامطبوع ایجاد می‌شود.
• کلامیدیا و سوزاک: کلامیدیا و سوزاک هر دو باعث ایجاد ترشحات زرد یا چرکی از دهانه رحم می‌شوند که ممکن است با سوزش شدید همراه باشد.
• واژینوز باکتریایی: این بیماری ترشحات رقیق و خاکستری با بوی قوی ماهی ایجاد می‌کند که معمولا بعد از رابطه جنسی شدیدتر می‌شود.

2. سوزش، خارش و التهاب در ناحیه بیرونی واژن

اگر ناحیه فرج یا بخش بیرونی دستگاه تناسلی دچار قرمزی، تورم و خارش شده است که به روش‌های درمان معمول پاسخ نمی‌دهد، ممکن است دچار تبخال تناسلی یا عفونت‌های انگلی شده باشید.

3. لکه بینی و خونریزی‌های غیرمنتظره

لکه بینی خارج از زمان قاعدگی و یا بلافاصله پس از رابطه جنسی، می‌تواند نشان دهنده بیماری مقاربتی در زنان باشد. بیماری‌هایی مانند کلامیدیا و سوزاک باعث التهاب دهانه رحم (سرویسیت) می‌شوند. در این شرایط بافت رحم بسیار حساس می‌شود و با کوچک‌ترین تحریک در حین برقراری رابطه جنسی، تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

4. درد در ناحیه لگن و زیر شکم

یکی از خطرناک‌ترین عوارض عدم تشخیص به موقع بیماری‌های مقاربتی، تبدیل عفونت به بیماری التهابی لگن (PID) است. در این حالت، باکتری‌ها از واژن به سمت بالا حرکت کرده و رحم، لوله‌های فالوپ و تخمدان‌ها را درگیر می‌کنند. در این شرایط درد مبهم یا شدید در قسمت پایینی شکم، تب، لرز و درد شدید در هنگام رابطه جنسی ایجاد می‌شود. عدم درمان این بیماری‌ها می‌تواند باعث چسبندگی لوله‌های رحمی و بروز نازایی شود.

تفاوت علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان و مردان

علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان و مردان با وجود شباهت‌هایی مانند ترشحات غیرطبیعی، از جنبه‌هایی با یکدیگر متفاوت‌اند. این موضوع به تفاوت در وضعیت جنسیت و ناحیه تناسلی زنان و مردان وابسته است.

دوره نهفتگی بیماری‌های مقاربتی؛ چرا نمی‌توان فقط به نشانه‌های ظاهری اکتفا کرد؟

یکی از مهم‌ترین مباحث علمی در بیماری‌های مقاربتی، دوره نهفتگی (Incubation Period) یا بازه زمانی بین «ورود میکروب به بدن» تا «ظهور اولین علائم» است. بعضی از افراد تصور می‌کنند که اگر بعد از یک رابطه جنسی مشکوک، علائمی از بیماری‌های مقاربتی و ویروس HPV در خودشان مشاهده نکردند، به این معناست که سالم هستند. اما واقعیت این است که هیچ کدام از بیماری‌های مقاربتی در عرض چند ساعت تا چند روز علامت ایجاد نمی‌کنند. دوره نفهتگی هر یک از بیماری‌ها بسته به شرایط جسمی هر فرد می‌تواند به صورت زیر باشد:

• سوزاک: معمولا ۲ تا ۷ روز بعد نشان داده می‌شود.
• کلامیدیا: بین ۱ تا ۳ هفته زمان می‌برد.
• تبخال تناسلی: ۲ تا ۱۲ روز بعد به صورت تاول ظاهر می‌شود.
• سیفلیس: بین ۳ تا ۹۰ روز (به طور متوسط ۳ هفته) طول می‌کشد تا زخم اولیه ایجاد شود.
• زگیل تناسلی (HPV): بین ۱ ماه تا چندین سال طول می‌کشد. حتی ممکن است فرد ویروس را داشته باشد اما هیچ وقت متوجه وجود زگیل تناسلی نشود.
• ایدز (HIV): علائم اولیه شبیه به سرماخوردگی ممکن است ۲ تا ۴ هفته بعد ظاهر شوند، اما تشخیص قطعی آزمایشگاهی نیاز به آزمایش دارد که ممکن است نتیجه آن بین 18 تا 90 روز باشد.

در صورت نادیده گرفتن علائم بیماری‌های مقاربتی چه اتفاقی می‌افتد؟

اینکه از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم یک بحث است و اینکه علائم این بیماری‌ها را نادیده بگیریم نیز یک بحث دیگر. به طور کلی، فرار از درمان بیماری‌های مقاربتی به علت شرم، ترس و یا حتی نگرانی از مطلع شدن والدین، فقط اوضاع را وخیم‌تر می‌کند. عدم درمان به موقع این بیماری‌ها می‌تواند خطرات زیر را به همراه داشته باشد:

• ناباروری: انسداد لوله‌های رحمی در زنان و انسداد لوله‌های اسپرم‌ بر در مردان می‌توانند در اثر نادیده گرفتن علائم بیماری‌های مقاربتی باشند.
• سقط جنین و خطرات بارداری: انتقال عفونت به نوزاد هنگام زایمان که می‌تواند باعث کوری نوزاد (در سوزاک) یا عفونت‌های شدید مغزی شود.
• افزایش ۱۰ برابری خطر ابتلا به HIV: وجود هرگونه زخم یا التهاب تناسلی، راه را برای ورود ویروس ایدز ساده‌تر می‌کند و ریسک ابتلا به این بیماری افزایش می‌یابد.
• دردهای مزمن: نادیده گرفتن علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان و مردان (به ویژه زنان) باعث ایجاد دردهای لگنی شدید و آسیب رسان می‌شود.

آیا می‌توان بدون آزمایش فهمید بیماری مقاربتی داریم؟

علائم بیماری‌های مقاربتی در زنان و مردان می‌توانند به تشخیص اولیه کمک کنند؛ اما تشخیص قطعی تنها با آزمایش و بررسی پزشکی امکان پذیر است. چرا که بعضی از علائم ذکر شده با بیماری‌های دیگری مانند عفونت ادراری یا قارچی مشابه هستند و نمی‌توان به طور قطعی بیان کرد که هر فردی که دارای این علائم است، قطعا بیماری‌های مقاربتی دارد. بنابراین، بهتر است که قبل از خوددرمانی و تصمیم گیری در مورد ادامه رابطه جنسی، حتما به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص بیماری‌های مقاربتی در کلینیک رونا

با وجود اینکه تا حدی می‌توان به سوال شما در مورد از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم؟ پاسخ داد؛ اما باید بدانید که تشخیص بیماری‌های مقاربتی تنها توسط پزشک انجام می‌شود. در کلینیک رونا دکتر محمد رنجبری به عنوان متخصص اورولوژی برای تشخیص بیماری‌های مقاربتی در مردان و دکتر الهه تاج احمدی به عنوان متخصص داخلی برای تشخیص بیماری‌های مقاربتی در زنان حضور دارند. به جای خودردمانی و تشخیص غیراصولی، به کلینیک رونا مراجعه کنید تا وضعیت دقیق ضایعات یا علائم دیگر بررسی شوند. اگر بیماری مقاربتی وجود داشته باشد، متخصصان با اقدامات موثر این بیماری‌ها را درمان می‌کنند.

سوالات متداول

• آیا بیماری‌های مقاربتی از طریق توالت فرنگی، استخر یا حوله مشترک منتقل می‌شوند؟

خیر! اکثر باکتری‌ها و ویروس‌های عامل بیماری‌های مقاربتی به محض خروج از بدن انسان و قرار گرفتن در محیط خشک یا روی سطوح، در عرض چند ثانیه تا چند دقیقه می‌میرند. این بیماری‌ها از طریق نشستن روی توالت فرنگی، دست دادن، استخر یا استفاده از ظروف مشترک منتقل نمی‌شوند.

• اگر هیچ علامتی نداشته باشم، باز هم ممکن است بیمار باشم؟

بله. درصد بسیار بالایی از بیماری‌های مقاربتی بدون علامت ظاهری هستند. به همین دلیل است که به این بیماری‌ها عفونت پنهان می‌گویند. تنها راه اطمینان، انجام آزمایش‌های چکاپ دوره‌ای است.

• آیا شستشوی واژن یا آلت تناسلی بلافاصله بعد از رابطه جنسی از ابتلا جلوگیری می‌کند؟

خیر. شستشوی بیرونی با آب اثر چندانی در جلوگیری از ورود میکروب به داخل مجرا یا واژن ندارد. حتی استفاده از دوش واژینال اثر منفی دارد؛ زیرا باکتری‌های مفید واژن را نابود کرده و خطر ابتلا به عفونت‌ها را چند برابر می‌کند.