کلامیدیا چیست؟ | علائم کلامیدیا در زنان و مردان + نحوه درمان

کلامیدیا یکی از انواع بیماری‌های مقاربتی است که در اثر باکتری با همین نام در بدن ایجاد می‌شود. این عفونت معمولا به عنوان یک اپیدمی خاموش شناخته می‌شود؛ زیرا در بسیاری از افراد هیچ گونه علامتی را به همراه ندارد و آن‌ها نیز بدون آگاهی، این ویروس را به شرکای جنسی خودشان منتقل می‌کنند. کلامیدیا به راحتی با آنتی‌بیوتیک‌ها قابل درمان است، اما عدم تشخیص و درمان به‌موقع آن می‌تواند منجر به عوارض جدی و جبران‌ناپذیری مانند ناباروری در زنان و مردان شود. در ادامه این مقاله قصد داریم در مورد بیماری کلامیدیا، علائم، عوارض و نحوه انتقال آن با شما صحبت کنیم.

کلامیدیا چیست؟

کلامیدیا (chlamydia) یک عفونت مقاربتی شایع (STI) است که می‌تواند در زنان و مردان ایجاد شود. این بیماری توسط باکتری‌هایی به نام کلامیدیا تراکوماتیس ایجاد می‌شود و در بسیاری از مواقع تا مدت‌ها به صورت خاموش در بدن باقی خواهد ماند. این بیماری عفونتی، نیاز به درمان دارد. در غیر این صورت احتمال بروز عوارضی از جمله مشکلات باروری و افزایش ریسک ابتلا به بیماری‌های ویروسی دیگر مانند HIV را افزایش می‌دهد.

به نقل از سایت medscape،عفونت کلامیدیا می‌تواند باعث ایجاد بیماری در بسیاری از سیستم‌های اندامی، از جمله دستگاه ادراری تناسلی شود. کلامیدیا میکروارگانیسم‌های کوچک گرم منفی اجباری درون سلولی هستند که معمولا سلول‌های اپیتلیال سنگفرشی و ستونی را آلوده می‌کنند.

آیا کلامیدیا علائم دارد؟

یکی از ویژگی‌های مشترک میان عفونت‌های مقاربتی شایع در زنان و مردان، بدون علائم بودن آن هاست. عفونت کلامیدیا نیز مانند ویروس HPV می‌تواند تا مدت‌ها بدون هیچ علامتی در بدن وجود داشته باشد و شما نیز بدون آگاهی، ناقل آن باشید. با این حال، بعضی از افراد نیز شاهد یک سری علائم از یک هفته تا چند ماه بعد از ابتلا به این عفونت هستند که بسته به جنسیت، می‌تواند متفاوت باشد.

علائم کلامیدیا در زنان

کلامیدیا در زنان، با علائم غیرطبیعی در ناحیه واژن و تناسلی همراه است. رنگ عفونت کلامیدیا در زنان معمولا به صورت ترشحات سفید و زرد به همراه بوی بد است. اگر به این عفونت مبتلا شده باشید، احتمال علائم زیر را مشاهده می‌کنید:

• ترشحات غیرطبیعی واژن به رنگ سفید، زرد و خاکستری
• خونریزی بعد از رابطه جنسی یا بین دوره‌ها
• احساس سوزش هنگام ادرار
• درد در قسمت پایین شکم

علائم کلامیدیا در مردان

علائم کلامیدیا در مردان کاملا متفاوت از نشانه‌هایی است که در زنان به وجود می‌آیند. آقایان ممکن است در اثر ابتلا به این عفونت، متوجه علائم زیر شوند:

• ترشحات سفید، کدر یا آبکی از نوک آلت تناسلی
• سوزش و خارش اطراف بیضه‌ها (گویچه‌ها) و آلت تناسلی
• درد و تورم در بیضه‌ها
• احساس سوزش هنگام ادرار

سایر علائم کلامیدیا در نواحی دیگر بدن

گاهی اوقات عفونت کلامیدیا می‌تواند سایر قسمت‌های بدن که با مایع منی و واژن در تماس هستند را نیز تحت تاثیر قرار دهد. در این شرایط ممکن است علائم متفاوتی را احساس کنید و حتی آن‌ها را با نشانه بیماری‌های دیگر اشتباه بگیرید. مهم‌ترین علائم کلامیدیا خارج از ناحیه تناسلی عبارتند از:

• درد، خونریزی و ترشح از مقعد
• گلودرد و احساس گرفتگی
• قرمزی چشم، درد و ترشح

کلامیدیا چگونه منتقل می‌شود؟

راه‌های انتقال کلامیدیا تقریبا مشابه با راه‌های انتقال زگیل تناسلی هستند. با این وجود این باکتری بیشتر از ویروس HPV در خارج از بدن زنده می‌ماند و همین موضوع ریسک ابتلا حتی بدون رابطه جنسی را افزایش می‌دهد. عامل اصلی این بیماری باکتری کلامیدیا تراکوماتیس است و هر روشی که باعث انتقال این باکتری شود، راهی برای انتقال بیماری نیز هست. از جمله راه‌های انتقال کلامیدیا عبارتند از:

رابطه جنسی

اولین روش انتقال کلامیدیا، برقراری رابطه جنسی است. هر نوع رابطه جنسی از قبیل واژینال، مقعدی و دهانی می‌تواند باعث انتقال این باکتری به فرد سالم شود. نکته مهم اینجاست که در اکثر مواقع کلامیدیا هیچ علائمی را به همراه ندارد و فردی که آن را به یک فرد سالم منتقل می‌کند، ناآگاه از ابتلا به آن است.

انتقال از مادر به نوزاد

مادران باردار مبتلا به کلامیدیا می‌توانند در حین زایمان طبیعی، عفونت را به نوزاد خود منتقل کنند. برای این دسته از مادران باردار، زایمان سزارین توصیه می‌شود تا احتمال ابتلا به فرزند به حداقل برساند. متاسفانه، انتقال عفونت کلامیدیا به نوزاد می‌تواند عوارض جدی مانند عفونت چشمی و ذات الریه را به همراه داشته باشد.

تماس دستگاه تناسلی بدون دخول

تماس دستگاه تناسلی به کلامیدیا حتی بدون دخول کامل نیز احتمال انتقال این ویروس افزایش می‌دهد. برای مثال، اسباب بازی‌های جنسی و یا وسایل آلوده در کلینیک‌ها و مراکز لیزر که به ناحیه تناسلی برخورد کنند، می‌توانند احتمال ابتلا به کلامیدیا را در افراد افزایش دهند.

تحریک دستی اندام تناسلی یا مقعد

با تحریک دستی اندام تناسلی و مقعد مبتلا به این باکتری، مایع واژن یا منی آلوده می‌تواند با چشم فرد تماس پیدا کند و باعث عفونتی به نام ورم ملتحمه شود. به عنوان مثال، اگر اندام تناسلی یک فرد آلوده را لمس کنید و سپس بدون شستن دست‌ها، چشمان خود را بمالید، احتمال انتقال این باکتری به چشم و اندام‌های فوقانی شما وجود دارد.

کلامیدیا از چه طریقی منتقل نمی‌شود؟

با وجود اینکه احتمال انتقال این عفونت به بدن فرد سالم از طریق روش‌های بالا وجود دارد، بعضی از اقدامات منجر به انتقال این ویروس نمی‌شوند. پس اقدامات زیر به هیچ وجه این ویروس را به فرد سالم منتقل نخواهند کرد.

• بوسیدن
• در آغوش گرفتن
• استفاده مشترک از توالت و سرویس بهداشتی
• رفتن به استخر و جکوزی
• استفاده از حوله مشترک

آیا کلامیدیا درمان موثر دارد؟

یکی از تفاوت‌های کلامیدیا و زگیل تناسلی در این است که کلامیدیا باعث ایجاد ضایعه روی پوست نمی‌شود. به همین خاطر، برخلاف درمان زگیل، برای درمان کلامیدیا نیازی به لیزر یا کرایوتراپی نیست و تنها با مصرف یک دوره آنتی بیوتیک، می‌توانید شاهد بهبود علائم باشید. در اکثر مواقع مصرف آنتی بیوتیک به مدت 1 تا 2 هفته، می‌تواند تاثیر مثبتی در بهبود علائم داشته باشد. البته نباید به علت بهبود علائم، مصرف داروهای آنتی بیوتیک را قطع کنید.

در طول دوره درمان کلامیدیا، باید از انجام روابط جنسی پرخطر خودداری کنید. شما ناقل این بیماری هستید و هر رابطه جنسی می‌تواند آن را به شریک جنسی شما منتقل کند. تا زمانی که پزشک تشخیص نداده، نباید روابط جنسی خود را ادامه دهید. آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند عفونت شما را از بین ببرند، اما نمی‌توانند هیچ آسیبی را که باکتری‌ها ممکن است قبل از درمان به بدن شما وارد کرده باشند، جبران کنند. به همین خاطر، همیشه پیشگیری از کلامیدیا باید در اولویت قرار بگیرد.

معمولا ابتلا به کلامیدیا همزمان با سایر بیماری‌های مقاربتی مانند HPV است. از همین جهت، بهتر است که در صورت تشخیص کلامیدیا حتما به کلینیک درمان زگیل تناسلی در غرب تهران (کلینیک رونا) نیز مراجعه کنید تا اگر ضایعه‌ای همچون زگیل تناسلی نیز ایجاد شده است، بتوان با درمان سریع از خطرات آن جلوگیری کرد.

داروهای مفید برای درمان کلامیدیا

از آنجایی که کلامیدیا یک عفونت ویروسی است، تنها راه برای درمان آن مصرف آنتی بیوتیک‌هایی است که بتوانند روی باکتری‌های گرم منفی تاثیر بگذارند. مصرف آنتی بیوتیک به صورت خودسرانه به هیچ وجه توصیه نمی‌شود و لازم است که حتما دارو توسط پزشک و با دوز مناسب تجویز شود؛ اما معمولا دو آنتی بیوتیک زیر برای درمان کلامیدیا در زنان و مردان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

• داکسی سایکلین: داکسی سایکلین، یکی از آنتی بیوتیک‌های رایج در ایران و جهان است که تاثیر خوبی برای حذف باکتری‌های کلامیدیا از بدن دارد. معمولا این آنتی بیوتیک بیش از 7 روز به بیمار داده می‌شود و بیمار نیز باید آن تا تکمیل دوره درمان مصرف کند.
• آزیترومایسین: اکثر بیماران مبتلا به عفونت و ویروس‌های مختلف، نام آزیترومایسین را شنیده‌اند. این آنتی بیوتیک برای درمان کلامیدیا نیز موثر است و معمولا به صورت تک دوز در طول روز مصرف می‌شود. ایمنی آزیترومایسین برای بانوان باردار نسبتا بالا بوده و همین موضوع باعث شده تا برای درمان کلامیدیا در بارداری، تجویز شود.

عوارض کلامیدیا برای زنان

عدم درمان کلامیدیا در زنان مناسب، می‌تواند مشکلات و عوارض زیادی را برای افراد به همراه داشته باشد. در زنان، بیشتر مشکلات همراه با عوارض بارداری و ناباروری هستند که در ادامه دقیق‌تر آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن، یکی از عوارض کلامیدیا برای زنان است که نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد. این بیماری می‌تواند در اثر درمان نشدن کلامیدیا رخ بدهد و به اندام‌های تولید مثل شما آسیب برساند. حتی گاهی باعث ناباروری و درد مزمن لگن نیز شده و لوله‌ها را نیز مسدود می‌کند. اگر به این بیماری مبتلا باشید و باردار شوید، احتمال بروز بارداری خارج رحمی و تهدید شدن زندگی جنین نیز وجود دارد.

عوارض بارداری

عفونت درمان نشده می‌تواند منجر به زایمان زودرس در بانوان باردار شود. همچنین، اگر باردار هستید و به کلامیدیا مبتلا هستید، می‌توانید عفونت را به نوزاد خود منتقل کنید. نوزادانی که با کلامیدیا متولد می‌شوند ممکن است دچار ذات‌الریه یا التهاب ملتحمه شوند که در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به نابینایی شود. اگر باردار هستید، حتما آزمایش کلامیدیا را برای تشخیص به موقع انجام دهید.

ناباروری

یکی از دلایل ناباروری در زنان، عفونت کلامیدیا است. برخلاف زگیل گوشتی تناسلی که معمولا تاثیری روی باروری ندارد، این نوع عفونت می‌تواند باعث آسیب دائمی به لوله‌های فالوپ، رحم و واژن شما شود و حتی بارداری را به یک مرحله دشوار از زندگی زناشویی تبدیل کند.

عوارض کلامیدیا برای مردان

با وجود اینکه عدم نیاز به بارداری در آقایان، عوارض کلامیدیا را برای آن‌ها به حداقل می‌رساند؛ اما آقایان نیز مانند خانم‌ها تحت تاثیر این عوارض و مشکلات زیادی قرار می‌گیرند. مهم ترین عوارض کلامیدیا برای مردان شامل موارد زیر هستند:

اپیدیدیمیت

عفونت کلایمدیا در مردان می‌تواند به بیضه‌ها و لوله‌ای که اسپرم را به بیضه‌های شما منتقل می‌کند گسترش یابد و علائمی مانند درد، تورم و حساسیت در بیضه‌ها ایجاد کند.

کاهش باروری

بارداری یک اقدام دو طرفه برای زن و مرد است. طبیعی است که اگر توانایی مردان برای بارداری کاهش پیدا کند، احتمال باروری خانم نیز به حداقل می‌رسد. کلامیدیا می‌تواند به اسپرم شما آسیب برساند و بر توانایی شما برای بارداری تاثیر منفی بگذارد.

اگر کلامیدیا درمان نشود خطر دارد؟

هر عفونت ویروسی و باکتریایی، نیاز به درمان فوری با آنتی بیوتیک دارد. کلامیدیا نیز از این قاعده مستثنی نبوده و حتما باید به صورت تخصصی درمان شود تا احتمال سرایت عفونت به جریان خون شما وجود نداشته باشد. کلامیدیا درمان نشده می‌تواند وارد جریان خون شما شود و خطر ابتلا به آرتریت واکنشی را افزایش دهد. این موضوع به مرور زمان تورم و درد مفاصل را برای شما به همراه دارد. همچنین این بیماری به علت تاثیری که روی سیستم ایمنی می‌گذارد، احتمال ابتلا به HIV را در زنان و مردان افزایش می‌دهد.

کلامیدیا چگونه تشخیص داده می‌شود؟

رایج‌ترین آزمایش برای تشخیص کلامیدیا، آزمایش تقویت اسید نوکلئیک (NAAT) نام دارد. پزشک شما با انجام سواب واژن و دهانه رحم یا جمع‌آوری نمونه ادرار، نمونه‌ای از مایع تناسلی می‌گیرد. سپس، نمونه را برای بررسی باکتری‌های ایجادکننده کلامیدیا به آزمایشگاه می‌فرستد. پزشک شما ممکن است این آزمایش را در مطب انجام دهد یا ممکن است از شما بخواهد آزمایش کلامیدیا را در خانه انجام دهید.

از آنجا که اکثر موارد کلامیدیا بدون علامت هستند، غربالگری کلامیدیا حتی اگر هیچ نشانه‌ای از عفونت مشاهده نکنید، مهم است. متخصصان توصیه می‌کنند که زنان فعال جنسی که در معرض خطر بالای کلامیدیا هستند، به طور منظم غربالگری شوند. زنان بیشتر از مردان عوارض شدید ناشی از کلامیدیا را تجربه می‌کنند و همین موضوع نیاز به غربالگری را در زنان افزایش می‌دهد.

روش‌های پیشگیری از ابتلا به کلامیدیا

کلامیدیا می‌تواند عوارض زیادی برای سلامتی شما داشته باشد. حتی مصرف آنتی بیوتیک‌ها نیز به معنای پیشگیری از عوارض نیست؛ اما نکته مهم اینجاست که برای جلوگیری از ابتلا به کلامیدیا، رعایت بهداشت جنسی و اقدامات پیشگیرانه اهمیت بسیار زیادی دارد.

• استفاده از کاندوم: استفاده صحیح و مداوم از کاندوم‌های لاتکس در هر بار رابطه جنسی (واژینال، مقعدی، دهانی) خطر انتقال را به شدت کاهش می‌دهد. به خصوص اگر شرکای جنسی متعددی دارید، حتما از کاندوم استفاده کنید.
• محدود کردن شرکای جنسی: داشتن یک شریک جنسی مطمئن و وفادار خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی مانند کلامیدیا را به حداقل می‌رساند. حتما تعداد شرکای جنسی خود را برای سلامت جسم و روان محدود کنید.
• انجام آزمایش‌های دوره‌ای (غربالگری): اگر از نظر جنسی فعال هستید، هر سال یک بار برای بیماری‌های مقاربتی آزمایش دهید. بسیاری از بیماری‌های مقاربتی مانند کلامیدیا، نشانه‌های زیادی ندارند و همین موضوع تشخیص آن‌ها را سخت می‌کند.
• ارتباط شفاف با شریک جنسی: پیش از شروع رابطه جنسی با شریک جدید، در مورد سابقه بیماری‌های مقاربتی و انجام آزمایش صحبت کنید.

نتیجه‌گیری

کلامیدیا یک عفونت مقاربتی بسیار شایع اما پنهان است که می‌تواند عواقب جدی برای سلامت باروری زنان و مردان داشته باشد. آگاهی از علائم، انجام آزمایش‌های غربالگری منظم و استفاده از روش‌های پیشگیری مانند کاندوم، بهترین سلاح‌ها در برابر این بیماری هستند. اگر شک دارید که در معرض این عفونت قرار گرفته‌اید، بدون خجالت و در اسرع وقت به متخصص عفونی و یا اورولوژی مراجعه کنید. با یک آزمایش ساده، می‌توانید این بیماری را تشخیص داده و سریع‌تر برای درمان آن از آنتی بیوتیک‌های مناسب استفاده کنید.

سوالات متداول