تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا موثر است؟

یکی از سوالات رایج افراد پس از ابتلا به زگیل تناسلی این است که آیا تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا مفید است؟ تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به HPV یا درمان زگیل تناسلی کاملا موثر و توصیه شده است. اگرچه این واکسن عفونت فعلی یا زگیل‌های موجود را درمان نمی‌کند، اما بدن شما را در برابر سایر سویه‌های خطرساز واکسن که هنوز به آن‌ها مبتلا نشده‌اید ایمن می‌سازد و خطر عود مجدد ضایعات را تا حد زیادی کاهش می‌دهد. بنابراین، حتی اگر در حین درمان زگیل تناسلی هستید و یا قبلا یک بار به این ویروس مبتلا شده‌اید و حالا می‌خواهید بدن خود را مقاوم کنید، باز هم تزریق واکسن گارداسیل مفید است.

ویروس HPV و مکانیزم عملکرد واکسن گارداسیل

برای درک اهمیت تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا، ابتدا باید بدانید که ویروس HPV یک تک ویروس ساده نیست، بلکه خانواده‌ای گسترده با بیش از ۲۰۰ تیپ یا سویه مختلف است. این سویه‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

• سویه‌های کم خطر (Low-Risk): سویه‌های کم خطر مانند تیپ‌های ۶ و ۱۱ که عامل اصلی ایجاد زگیل‌های تناسلی هستند و معمولا منجر به سرطان نمی‌شوند.
• سویه‌های پرخطر (High-Risk): سویه‌های پرخطر مانند تیپ‌های ۱۶ و ۱۸ که علت بیش از ۷۰ درصد از موارد سرطان دهانه رحم، ضایعات پیش سرطانی و سایر سرطان‌های ناحیه تناسلی و حلق هستند.

واکسن گارداسیل ۹ که امروزه استاندارد طلایی پیشگیری محسوب می‌شود، بدن را در برابر ۹ سویه شایع و پرخطر (۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸) ایمن می‌سازد. البته به غیر از این واکسن گارداسیل، واکسن گارداسیل 4 نیز در بازار موجود است که می‌تواند بدن را در برابر 4 سویه از ویروس اچ پی وی مقاوم کند.

آیا تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا موثر است؟

بسیاری از افراد به اشتباه تصور می‌کنند که اگر آزمایش HPV آن‌ها مثبت شود یا دچار زگیل تناسلی شوند، واکسن دیگر هیچ کاربردی ندارد. این باور کاملا نادرست است. تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا شاید اجازه ندهد که بدن شما در برابر آن ویروسی که در بدنتان وجود دارد، مقاوم شود؛ اما محافظت در برابر سایر سویه‌های دیگر اچ پی وی را به همراه دارد.

مقایسه تزریق واکسن گارداسیل قبل و بعد از ابتلا

تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا و قبل از ابتلا دارای یک سری مزایا و معایب و درصد پیشگیری متفاوتی است. تجربه نشان داده که تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به HPV، احتمال بروز ضایعات پیش سرطانی را 31 درصد کاهش می‌دهد. این در حالی است که معمولا تزریق واکسن قبل از ابتلا، تاثیر کمتری دارد.

تاثیر واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به زگیل تناسلی

واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به زگیل تناسلی یک واکسن موثر و مفید است و می‌تواند تاثیرات مثبت زیر را به همراه داشته باشد:

محافظت در برابر سایر سویه‌های واکسن

ابتلای شما به یک یا دو تیپ از ویروس HPV به این معنی نیست که به همه سویه‌های موجود در واکسن مبتلا شده‌اید. برای مثال، اگر فردی به تیپ ۶ عامل زگیل مبتلا شده باشد، تزریق واکسن گارداسیل همچنان او را در برابر سویه‌های بسیار خطرناک ۱۶ و ۱۸ عامل سرطان و سایر سویه‌های موجود در واکسن ایمن می‌کند.

پیشگیری از عفونت مجدد

حتی اگر بدن شما بتواند یک سویه خاص از HPV را پاکسازی کند، ایمنی طبیعی ایجاد شده در بدن پس از عفونت، همیشه پایدار نیست. این بدان معناست که احتمال ابتلای مجدد به همان سویه در آینده وجود دارد. واکسن گارداسیل سطح بسیار بالاتری از آنتی‌بادی‌های خنثی کننده را نسبت به ایمنی طبیعی ایجاد می‌کند و مانع از ابتلای مجدد می‌شود.

کاهش خطر عود مجدد ضایعات تناسلی

مطالعات بالینی متعددی نشان داده‌اند افرادی که پس از ابتلا یا درمان ضایعات مربوط به HPV واکسن دریافت می‌کنند، با افت قابل توجهی در نرخ عود بیماری مواجه می‌شوند. بنابراین، اگر نگران عود زگیل تناسلی و شکل گیری جدید ضایعات هستید، می‌توانید واکسن گارداسیل را حتی بعد از ابتلا تزریق کنید.

بر اساس آمار منتشر شده در مقاله مربوط به تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا در ژورنال PubMed:

“Overall, 21,472 patients with cervical dysplasia were included: 4,132 (19.2%) received the peri-operative HPV vaccine, while 17,340 (80.8%) underwent surgical treatment alone. The recurrences of CIN 1+, CIN 2+, and CIN 3 were lower in the vaccinated than in unvaccinated group.”

ترجمه فارسی:

«در مجموع، ۲۱۴۷۲ بیمار مبتلا به دیسپلازی دهانه رحم در این بررسی وارد شدند. از این تعداد، ۴۱۳۲ نفر (۱۹.۲ درصد) واکسن HPV را در دوره اطراف عمل دریافت کرده بودند، در حالی که ۱۷۳۴۰ نفر (۸۰.۸ درصد) تنها تحت درمان جراحی قرار گرفته بودند. میزان عود CIN درجه ۱ یا بالاتر، CIN درجه ۲ یا بالاتر و CIN درجه ۳ در گروه دریافت‌ کننده واکسن نسبت به گروه بدون واکسن کمتر بود.»

آیا واکسن گارداسیل زگیل تناسلی موجود یا عفونت فعال را درمان می‌کند؟

واکسن گارداسیل توانایی از بین بردن ویروس فعال در بدن یا پاکسازی زگیل‌های تناسلی موجود را ندارد. اگر در حال حاضر زگیل تناسلی دارید یا آزمایش شما وجود یک سویه خاص را نشان می‌دهد، واکسن آن سویه خاص را از بدن شما پاک نخواهد کرد. درمان زگیل تناسلی باید از طریق روش‌های پزشکی نظیر کرایوتراپی، لیزر، جراحی یا داروهای موضعی زیر نظر پزشک متخصص انجام شود. نقش واکسن در این مرحله، جلوگیری از انتشار ویروس به سایر نقاط، پیشگیری از ابتلا به سویه‌های جدید و کاهش احتمال بازگشت بیماری است.

واکسن گارداسیل درمان کننده زگیل نیست! اگر زگیل تناسلی دارید، می‌توانید واکسن تزریق کنید؛ اما در کنار آن باید اقدامات درمانی مانند لیزر زگیل تناسلی را در کلینیک HPV رونا انجام دهید تا ضایعات سریع‌تر از بین بروند.

مزایای تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به HPV

تزریق واکسن گارداسیل حتی پس از مثبت شدن تست HPV یا بروز زگیل تناسلی، همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ سلامت جنسی و پیشگیری از عوارض بعدی دارد. مهم‌ترین مزایای تزریق واکسن در این مرحله عبارتند از:

• ایجاد ایمنی در برابر سایر سویه‌های خطرساز: ویروس HPV دارای تیپ‌های مختلفی است. ابتلا به یک یا چند سویه به معنای آلودگی به تمام آن‌ها نیست. واکسن گارداسیل ۹ بدن شما را در برابر سایر سویه‌های پرخطر و عامل سرطان و سویه‌های عامل زگیل (۶ و ۱۱) که هنوز به آن‌ها مبتلا نشده‌اید، ایمن می‌کند.
• کاهش چشمگیر نرخ عود و بازگشت زگیل تناسلی: تحقیقات بالینی نشان می‌دهند افرادی که پس از درمان زگیل تناسلی واکسن دریافت می‌کنند، با تقویت پاسخ ایمنی موضعی، تا ۵۰ درصد کمتر دچار بازگشت یا عود مجدد ضایعات پوستی می‌شوند.
• پیشگیری از ابتلای مجدد: ایمنی حاصل از عفونت طبیعی بدن همیشه پایدار نیست. واکسن سطح بسیار بالاتری از آنتی بادی‌های خنثی کننده را تولید کرده و مانع از ابتلای دوباره به همان سویه پاکسازی شده در آینده می‌شود.
• جلوگیری از انتقال سویه‌های جدید به شریک جنسی: با تزریق واکسن و پیشگیری از ورود سویه‌های جدید به بدن، زنجیره انتقال ویروس‌های خطرساز میان شما و شریک جنسی شما قطع می‌شود.

چه زمانی بعد از درمان زگیل تناسلی می‌توانیم واکسن گارداسیل تزریق کنیم؟

برای تزریق واکسن گارداسیل هیچ نیازی به صبر کردن بعد از درمان زگیل تناسلی وجود ندارد و شما می‌توانید بلافاصله حتی همزمان با شروع مراحل درمان واکسیناسیون را آغاز کنید. به طور کلی، هر زمان که اولین دوز واکسن گارداسیل را دریافت کنید، سطح آنتی بادی در بدن شما سریع‌تر بالا می‌رود و این موضوع مانع از بازگشت و عود مجدد زگیل‌ها بعد از درمان می‌شود.

نیازی نیست منتظر منفی شدن تست HPV یا پاکسازی کامل ویروس از بدن باشید! واکسن گارداسیل برای محافظت در برابر سایر سویه‌های خطرساز و جلوگیری از ابتلا مجدد ویروس تزریق می شود و ایمنی مناسب را ایجاد می‌کند.

چه افرادی بهتر است بعد از ابتلا به زگیل تناسلی، واکسن دریافت کنند؟

تصمیم برای تزریق واکسن بعد از ابتلا باید بر اساس شرایط فرد گرفته شود، اما به طور کلی برخی از افراد بهتر است که با تزریق واکسن ایمنی بدن خود را افزایش دهند:

1. افرادی که سابقه زگیل تناسلی داشته اند

داشتن زگیل تناسلی به این معنی نیست که فرد در برابر تمام انواع HPV ایمن شده است. بسیاری از زگیل‌های تناسلی توسط HPV نوع ۶ و ۱۱ ایجاد می‌شوند، در حالی که واکسن می‌تواند از بدن در برابر انواع پرخطر مانند HPV 16 و 18 نیز محافظت کند. بنابراین فردی که سابقه زگیل تناسلی داشته است، ممکن است همچنان کاندید مناسبی برای واکسیناسیون باشد.

2. افرادی که فقط یک نوع HPV در بدن داشته‌اند

HPV یک ویروس واحد نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از بیش از ۲۰۰ نوع مختلف ویروس است. ابتلا به یک نوع HPV باعث ایجاد ایمنی کامل در برابر سایر انواع نمی‌شود. به همین دلیل، فردی که سابقه ابتلا به یک نوع HPV را دارد، ممکن است همچنان در معرض انواع دیگری باشد که واکسن گارداسیل علیه آن‌ها محافظت ایجاد می‌کند.

3. افرادی که احتمال مواجهه مجدد با HPV دارند

افرادی که در آینده احتمال شروع رابطه جدید یا مواجهه با شریک جنسی جدید دارند، بهتر است که تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا را انجام دهند.  واکسن قبل از مواجهه با انواع خاص HPV بیشترین تاثیر را دارد، اما حتی پس از ابتلا نیز می‌تواند نقش پیشگیرانه داشته باشد.

محدودیت‌های تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به HPV

اگرچه تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلای اولیه یا درمان زگیل تناسلی توسط پزشکان توصیه شده است، اما آگاهی از محدودیت‌ها و مرزهای اثربخشی این واکسن برای داشتن انتظار واقع بینانه ضروری است. مهم‌ترین محدودیت‌های واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به ویروس شامل موارد زیر هستند:

• عدم خاصیت درمانی: واکسن گارداسیل یک ابزار برای پیشگیری از ویروس است و راهی برای درمان محسوب نمی‌شود. این واکسن نمی‌تواند عفونت فعال موجود در بدن را پاکسازی کند و روند رشد زگیل‌های تناسلی را متوقف کند.
• بی اثر شدن برای سویه‌های منتقل شده: واکسن گارداسیل سیستم ایمنی را در برابر سویه‌ای که هم اکنون در بدن فعال است تقویت نمی‌کند و هیچ پوشش درمانی بر روی آن تیپ خاص ایجاد نخواهد کرد. اثربخشی واکسن صرفا محدود به سایر سویه‌های موجود در واکسن است که فرد هنوز به آن‌ها مبتلا نشده است.
• محدودیت‌های سن و کاهش اثربخشی نسبی: اگرچه واکسن تا سن ۴۵ سالگی قابل تزریق است، اما با افزایش سن و ترشح قبلی آنتی‌ بادی‌ها یا مواجهه‌های متعدد با سویه‌های مختلف، میزان بهره‌ وری کلی واکسن نسبت به سنین نوجوان کاهش می‌یابد.
• عدم جایگزینی غربالگری‌های دوره‌ای: تزریق واکسن پس از ابتلا نیاز فرد را از انجام منظم تست‌های غربالگری مانند پاپ اسمیر و HPV-DNA رفع نمی‌کند. همچنان احتمال پیشرفت ضایعات ناشی از سویه‌های فعال قبلی وجود دارد.

تعداد دوزهای تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا

دوز تزریق واکسن HPV بعد از ابتلا تفاوتی با فردی که تا به حال به این ویروس مبتلا شده است، ندارد. در هر صورت باید بسته به سن 2 یا 3 دوز از این واکسن را تزریق کرد.

تزریق واکسن گارداسیل برای شریک جنسی فرد مبتلا شده مفید است؟

علاوه بر اینکه فرد مبتلا به زگیل تناسلی، باید واکسن گارداسیل تزریق کند؛ شریک جنسی فرد نیز ملزم به تزریق واکسن است. از آنجایی که ویروس اچ پی وی بسیار مسری است، حتی با ساده‌ترین تماس جنسی نیز به شریک جنسی منتقل می‌شود. در این صورت شاید شریک جنسی شما هیچ علامتی را در ناحیه تناسلی نبیند، اما واقعیت این است که ویروس به بدن او منتقل شده است. در این شرایط توصیه می‌شود که شرکای جنسی نیز حتما تزریق واکسن گارداسیل را انجام دهند.

سوالات متداول

• آیا قبل از تزریق واکسن گارداسیل باید تست HPV بدهم؟

خیر. انجام تست HPV یا نمونه‌برداری قبل از واکسیناسیون توصیه نمی‌شود. حتی اگر تست شما مثبت باشد، واکسیناسیون بدون توجه به نتیجه تست انجام می‌گیرد؛ زیرا واکسن برای سایر سویه‌ها موثر است.

• اگر آزمایش من برای سویه ۱۶ مثبت باشد، آیا واکسن بزنم؟

بله. اگرچه واکسن سویه ۱۶ موجود در بدن شما را درمان نمی‌کند، اما شما را در برابر سایر سویه‌های خطرساز مانند ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲، ۵۸ و سویه‌های عامل زگیل (۶ و ۱۱) محافظت خواهد کرد.

• چقدر بعد از درمان زگیل تناسلی می‌توانم واکسن گارداسیل بزنم؟

شما می‌توانید بلافاصله پس از تشخیص یا در حین مراحل درمان زگیل تناسلی، دوز اول واکسن را دریافت کنید. هیچ نیازی به صبر کردن تا بهبودی کامل ضایعات وجود ندارد.

• آیا تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا عوارض بیشتری دارد؟

خیر. عوارض واکسن گارداسیل در افراد مبتلا به HPV هیچ تفاوتی با افراد غیرمبتلا ندارد. عوارض جانبی عموما خفیف و شامل درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق، و تب خفیف یا سردرد کوتاه مدت است.

• آیا شریک جنسی من هم باید واکسن بزند؟

بله. تزریق واکسن توسط شریک جنسی از انتقال سایر سویه‌های احتمالی بین طرفین جلوگیری کرده و زنجیره انتقال ویروس را قطع می‌کند.