انواع بیماری‌ مقاربتی با عکس + 9 نوع STD که باید بشناسید!

بیماری‌های مقاربتی (STDs) یا عفونت‌های منتقله از راه جنسی (STIs)، گروهی از عفونت‌ها هستند که عامل اصلی انتقال آن‌ها تماس جنسی (واژینال، مقعدی یا دهانی) است. عوامل ایجادکننده این بیماری‌ها می‌توانند باکتری‌ها، ویروس‌ها یا انگل‌ها باشند. بزرگترین چالش در مواجهه با انواع بیماری‌های مقاربتی دوره نهفتگی آن‌هاست؛ به این معنا که بسیاری از این عفونت‌ها در مراحل اولیه یا حتی تا ماه‌ها و سال‌ها هیچ علامت ظاهری ندارند. با این حال شناخت هر یک از انواع بیماری‌های مقاربتی و بررسی آن‌ها با عکس، می‌تواند باعث پیشگیری به موقع و درمان اصولی شود. در ادامه مقاله قصد داریم شما را با انواع بیماری‌های مقاربتی با عکس آشنا کنیم تا اگر مشکوک به هر یک از بیماری‌های ذکر شده هستید، بتوانید به موقع به فکر درمان باشید.

انواع بیماری مقاربتی با عکس

بیماری‌های مقاربتی یا STDها، عفونت‌هایی هستند که از طریق هر نوع رابطه جنسی از فرد بیمار به فرد سالم منتقل می‌شوند. اگر این بیماری‌ها به موقع درمان نشوند، می‌توانند مشکلات جدی را برای سلامتی ایجاد کنند. در ادامه دقیق‌تر انواع بیماری‌های مقاربتی، علائم و نحوه درمان آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

1. ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) و زگیل تناسلی

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به قدری شایع است که اکثر افراد فعال از نظر جنسی، در مقطعی از زندگی خود به آن مبتلا می‌شوند. بیش از ۱۰۰ تیپ از این ویروس وجود دارد که حدود ۴۰ تیپ آن ناحیه تناسلی را درگیر می‌کنند. این ویروس‌ها به دو دسته کم خطر و پرخطر تقسیم بندی می‌شوند که بعضی از آن‌ها باعث شکل گیری زگیل تناسلی خواهند شد.

زگیل تناسلی از طریق رابطه جنسی حتی با کاندوم منتقل می‌شود. با این حال، درمان زگیل با روش‌های رایجی همچون لیزر درمانی به سادگی امکان پذیر بوده و می‌توان از گسترش این ویروس در جامعه جلوگیری کرد. تایپ پرخطر این ویروس می‌تواند باعث نفوذ به رحم و بروز مشکلاتی از قبیل سرطان دهانه رحم شود و در آقایان نیز احتمال سرطان آلت تناسلی را افزایش دهد.

علائم HPV کم خطر

• ایجاد برجستگی‌های کوچک گوشتی
• برجستگی‌های هم‌رنگ پوست یا خاکستری در ناحیه تناسلی
• مشاهده زائده‌های گل کلمی شکل مقعد، کشاله ران یا حتی داخل واژن
• درد و سوزش غیر طبیعی در ناحیه واژن و آلت تناسلی

علائم HPV پرخطر

این سویه‌های ویروس HPV هیچ علامتی ندارند تا زمانی که آسیب سلولی جدی ایجاد کنند. به همین دلیل انجام منظم تست پاپ اسمیر و تست HPV برای زنان به منظور تشخیص زودهنگام تغییرات پیش‌سرطانی بسیار حیاتی است.

HPV چگونه درمان می‌شود؟

هیچ درمان قطعی برای ریشه‌کن کردن خود ویروس HPV از بدن و درمان HPV در زنان و مردان وجود ندارد. در بسیاری از موارد (به ویژه در افراد جوان)، سیستم ایمنی بدن ویروس را طی ۱ تا ۲ سال به طور طبیعی پاکسازی می‌کند؛ اما علائم ظاهری این ویروس یعنی زگیل تناسلی را می‌توان با کمک کرایوتراپی و لیزر CO2 انجام داد.

2.      کلامیدیا (Chlamydia)

کلامیدیا که توسط باکتری کلامیدیا تراکوماتیس ایجاد می‌شود، یکی از شایع‌ترین عفونت‌های مقاربتی در سراسر جهان است. این باکتری عمدتا دهانه رحم در زنان و مجرای ادرار در مردان را درگیر می‌کند، اما می‌تواند در رکتوم (مقعد) و گلو نیز عفونت ایجاد کند. دلیل اصلی خطرناک بودن کلامیدیا، خاموش بودن آن برای چندین ماه است.

اگر این بیماری در زنان درمان نشود، باکتری به سمت رحم و لوله‌های فالوپ حرکت کرده و باعث بیماری التهابی لگن می‌شود که عامل اصلی بارداری خارج از رحم و ناباروری است. ضمن اینکه عدم درمان به موقع کلامیدیا ریسک ناباروری را در زنان و مردان افزایش می‌دهد. دوره نهفتگی کلامیدیا در زنان و مردان بین ۱ تا ۳ هفته پس از تماس جنسی آلوده است. علائم این بیماری در زنان متفاوت از مردان بوده و همین موضوع ایجاب می‌کند که با دقت به آن‌ها توجه کنید.

علائم کلامیدیا در زنان

• ترشحات غیرطبیعی و بدبوی واژن
• احساس سوزش یا درد شدید هنگام ادرار
• درد در ناحیه زیر شکم و لگن
• خونریزی بین دوره‌های قاعدگی
• درد هنگام رابطه جنسی

علائم کلامیدیا در مردان

• ترشحات شفاف یا چرکی از آلت تناسلی
• سوزش شدید هنگام ادرار
• خارش در اطراف دهانه آلت تناسلی
• درد و تورم در یک یا هر دو بیضه (به دلیل عفونت اپیدیدیم)

درمان کلامیدیا چگونه است؟

از آنجا که کلامیدیا یک عفونت باکتریایی است، به راحتی و به طور کامل با مصرف یک دوره آنتی‌بیوتیک (مانند آزیترومایسین یا داکسی‌سایکلین) تحت نظر پزشک درمان می‌شود. بسیار مهم است که شریک یا شرکای جنسی فرد نیز به طور همزمان آزمایش داده و درمان شوند. چرا این نوع بیماری به راحتی از طریق تماس جنسی مجددا منتقل می‌شود. ضمن اینکه بیمار باید تا زمان اتمام کامل داروها (معمولا 7 روز) از برقراری رابطه جنسی خودداری کند.

3.      سوزاک (Gonorrhea)

سوزاک توسط باکتری نایسریا گونوره ایجاد می‌شود. این باکتری در محیط‌های گرم و مرطوب بدن انسان رشد می‌کند. بنابراین علاوه بر دستگاه تناسلی (مجرای ادرار، دهانه رحم، واژن و مقعد)، می‌تواند چشم‌ها، گلو و دهان را نیز آلوده کند. عدم درمان سوزاک باعث انتقال آن به جریان خون و مفاصل شده و وضعیت تهدیدکننده به نام عفونت گنوکوکی منتشر (DGI) ایجاد می‌کند.

سوزاک و کلامیدیا اغلب به طور همزمان در فرد بروز می‌کنند. درمان سوزاک در زنان بیشتر از درمان سوزاک در مردان اهمیت دارد؛ چرا که زنان در صورت عدم درمان به موقع این بیماری با مشکل ناباروری مواجه می‌شوند. علائم سوزاک معمولا بین 2 تا 14 روز پس از ابتلا ظاهر می‌شوند.

علائم سوزاک در زنان

• افزایش ترشحات واژن (اغلب به رنگ زرد یا سبز)
• درد شدید هنگام دفع ادرار
• خونریزی واژینال بین قاعدگی‌ها
• درد مبهم لگن

علائم سوزاک در مردان

• ترشحات غلیظ زرد، سفید یا سبز رنگ از نوک آلت تناسلی
• سوزش شدید و دردناک هنگام ادرار
• تورم بیضه‌ها

نکته مهم: سوزاک گلو معمولا بدون علامت است اما می‌تواند باعث گلودرد شود. سوزاک چشم باعث قرمزی، درد و ترشحات چرکی از چشم می‌شود.

سوزاک چگونه درمان می‌شود؟

درمان سوزاک نیازمند توجه ویژه است، زیرا سویه‌های جدیدی از این باکتری ایجاد شده‌اند که در برابر بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌های قدیمی مقاومت نشان می‌دهند. پزشکان معمولا از درمان ترکیبی استفاده می‌کنند. به طوری که بیمار همزمان از آنتی‌بیوتیک‌های تزریقی (مانند سفتریاکسون) همراه با آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی استفاده می‌کند. همانند کلامیدیا، درمان همزمان شریک جنسی الزامی است. همچنین به دلیل احتمال ابتلای همزمان، پزشک معمولا بیمار را برای کلامیدیا نیز تحت درمان قرار می‌دهد.

4.      اچ آی وی یا ایدز (HIV / AIDS)

اچ آی وی یکی از انواع بیماری‌های مقاربتی است که اکثر افراد نسبت به آن گارد دارند. این ویروس به صورت مستقیم به سلول‌های سیستم ایمنی بدن حمل کرده و آن‌ها را از بین می‌برد. ویروس اچ آی وی از طریق رابطه جنسی محافظت نشده، استفاده مشترک از سوزن یا تولد از مادر آلوده منتقل می‌شود. ممکن است سال‌ها هیچ علامتی نداشته باشد، بنابراین آزمایش خون بهترین راه برای اطلاع از وضعیت شما است.

اگر HIV کنترل نشود، سیستم ایمنی به قدری ضعیف می‌شود که بدن نمی‌تواند در برابر ساده‌ترین عفونت‌ها مقاومت کند. در این مرحله پیشرفته، فرد به سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا ایدز (AIDS) مبتلا شده است. برخلاف زگیل تناسلی و سایر انواع بیماری‌های مقاربتی، این ویروس در همه سنین دیده می‌شود و حتی کودکان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.

علائم اچ آی وی

علائم اچ آی وی بسته به مرحله بیماری متفاوت است. این ویروس می‌تواند در 3 مرحله زیر عود کند:

• مرحله حاد (عفونت اولیه): حدود ۲ تا ۴ هفته پس از ورود ویروس به بدن، فرد ممکن است علائم شدیدی شبیه به آنفولانزا را تجربه کند. این علائم شامل تب، لرز، تعریق شبانه، بثورات پوستی، گلودرد و تورم شدید غدد لنفاوی است.
• مرحله مزمن (نهفتگی بالینی): پس از علائم اولیه، ویروس HIV در بدن فعال می‌ماند؛ اما با سرعت کمتری تکثیر می‌شود. در این مرحله که ممکن است ۱۰ سال یا بیشتر طول بکشد، بیمار معمولا هیچ علامتی ندارد، اما می‌تواند ویروس را به دیگران منتقل کند.
• مرحله ایدز (AIDS): در این مرحله سیستم ایمنی به شدت آسیب دیده است. علائم ایدز شامل کاهش وزن شدید، تب‌های طولانی، تعریق شبانه شدید، خستگی مفرط، عفونت‌های فرصت‌طلب (مانند ذات‌الریه یا سل) و بروز ضایعات بنفش رنگ روی پوست یا داخل دهان هستند.

اچ آی وی چگونه درمان می‌شود؟

اگرچه در حال حاضر درمان قطعی برای ریشه‌کن کردن کامل HIV وجود ندارد، اما پیشرفت‌های پزشکی مرگ و میر ناشی از آن را به شدت کاهش داده است. بیمار می‌بایست به صورت روزانه ترکیبی از داروهای ضد ویروسی را مصرف کند. این داروها تکثیر ویروس را متوقف می‌کنند و باعث کاهش بار ویروسی در بدن می‌شوند. مصرف داروهای پیشگیرانه نیز برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از ابتلا به این ویروس توصیه می‌شود.

5.      سفلیس (Syphilis)

سفلیس یک بیماری باکتریایی پیچیده و بسیار خطرناک است که توسط باکتری ترپونما پالیدوم ایجاد می‌شود. اگر این بیماری تشخیص داده نشود و درمان نگردد، در طی سال‌ها پیشرفت می‌کند و می‌تواند به طور غیرقابل برگشتی به قلب، مغز، سیستم عصبی و سایر ارگان‌های بدن آسیب برساند و حتی منجر به مرگ شود. سفلیس در چهار مرحله مجزا پیشرفت می‌کند.

اولین علامت سفلیس به شکل یک زخم سفت، گرد و بدون درد در ناحیه تناسلی یا مقعد است. این بیماری از طریق تماس مستقیم با این زخم گسترش می‌یابد و پس از آن علائم پیشرفت می‌کنند. بنابراین، تشخیص به موقع سفلیس و درمان سریع‌تر آن برای پیشگیری از خطرات این بیماری مقاربتی ضروری است.

علائم سفلیس

• مرحله اولیه: بین ۱۰ تا ۹۰ روز پس از ابتلا، یک زخم کوچک، گرد، سفت و کاملا بدون درد به نام «شانکر» در محل ورود باکتری (ناحیه تناسلی، مقعد، زبان یا لب‌ها) ایجاد می‌شود. چون این زخم درد ندارد، اغلب نادیده گرفته می‌شود و پس از چند هفته خود به خود ناپدید می‌گردد، اما باکتری در بدن باقی می‌ماند.
• مرحله ثانویه: چند هفته پس از بهبود زخم اولیه، بیمار دچار بثورات پوستی (راش) می‌شود که خارش ندارند و معمولا کف دست‌ها و کف پاها را درگیر می‌کنند. همچنین علائمی مانند تب، تورم غدد لنفاوی، خستگی شدید، ریزش موی سکه‌ای و دردهای عضلانی بروز می‌کند.
• مرحله نهفته: در این مرحله تمام علائم ناپدید می‌شوند و باکتری‌ها در بدن به صورت غیر فعال باقی می‌مانند. این دوره می‌تواند سال‌ها یا دهه‌ها طول بکشد.
• مرحله پیشرفته: 15 تا 30 درصد افرادی که هنوز سفلیس را درمان نکرده‌اند، وارد این مرحله می‌شوند. آسیب‌های شدید به مغز (نوروسیفیلیس)، از دست دادن بینایی، مشکلات قلبی و عروقی، زوال عقل و فلج از عوارض این مرحله است.

سفلیس چگونه درمان می‌شود؟

در مراحل اولیه، ثانویه و نهفته زودرس، سفلیس با تزریق عضلانی پنی‌سیلین (پنی‌سیلین بنزاتین) به طور کامل از بین می‌رود. برای افرادی که به پنی‌سیلین حساسیت دارند، پزشک ممکن است از آنتی‌بیوتیک‌های جایگزین مانند داکسی‌سایکلین استفاده کند. در مرحله پیشرفته، پنی‌سیلین عفونت را از بین می‌برد؛ اما نمی‌تواند آسیب‌های دائمی وارد شده به ارگان‌ها را جبران کند. پس باید از درمان‌های مکمل نیز بنا به دستور پزشک کمک گرفت.

6.      تبخال تناسلی (Genital Herpes)

تبخال تناسلی یکی از انواع بیماری‌های مقاربتی شایع و یک عفونت ویروسی مزمن است که توسط ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) ایجاد می‌شود. خود این ویروس به دو نوع تایپ 1 و تایپ 2 تقسیم بندی می‌شود. HSV-1 معمولا باعث تبخال دهانی می‌شود؛ اما می‌تواند از طریق رابطه دهانی به ناحیه تناسلی منتقل شود و تایپ HSV-2 عامل اصلی تبخال تناسلی است.

این ویروس به شدت مسری است و حتی زمانی که هیچ تاولی روی پوست وجود ندارد، ممکن است از طریق ترشحات یا پوست منتقل شود. جالب است بدانید که علائم تبخال تناسلی برای فردی که برای اولین بار به آن مبتلا می‌شود، شدیدتر از سایر افراد است؛ اما به طور کلی این بیماری مقاربتی درمان نداشته و تنها می‌توان آن را با داروهای ضد ویروسی کنترل کرد. تفاوت تبخال با زگیل تناسلی در این است که تبخال باعث ایجاد تاول‌های حاوی آب می‌شود؛ اما زگیل تناسلی تنها زائده‌های خشک و گل کلمی شکل روی ناحیه تناسلی ایجاد می‌کند.

علائم تبخال تناسلی

• بروز تاول‌های کوچک، دردناک و پر از مایع شفاف در اطراف آلت تناسلی، واژن، مقعد یا ران‌ها مهم‌ترین نشانه‌های اولین هستند.
• هنگامی که تاول‌ها می‌ترکند، زخم‌های باز و بسیار دردناکی ایجاد می‌کنند که پس از مدتی روی آن‌ها پوست تشکیل شد و ترمیم می‌شود.
• علائم سیستمیک در شیوع اولیه مانند تب، سردرد، دردهای عضلانی و تورم غدد لنفاوی در کشاله ران هم شایع است.
• پس از شیوع اولیه، ویروس به ریشه‌های عصبی رفته و نهفته می‌ماند. استرس، خستگی، قاعدگی یا ضعف سیستم ایمنی می‌تواند باعث عود مجدد بیماری شود، اگرچه تبخال‌های تناسلی عود کرده خفیف و کوچک هستند.

تبخال تناسلی چگونه درمان می‌شود؟

درمان تبخال تناسلی مانند زگیل، قطعی نیست. این ویروس برای همیشه در بدن میزبان باقی می‌ماند؛ اما بعضی از داروهای ضد ویروس می‌توانند علائم تبخال را از جمله درد کاهش دهند و باعث خشک شدن سریع‌تر تاول‌ها و کوتاه‌تر شدن دوره بهبودی شوند. برای افرادی که دچار عودهای مکرر می‌شوند، پزشک ممکن است مصرف روزانه و مداوم داروهای ضدویروسی (درمان سرکوب‌کننده) را تجویز کند تا از بروز تاول‌های جدید جلوگیری کرده و خطر انتقال به شریک جنسی را کاهش دهد.

7.      تریکومونیازیس (Trichomoniasis)

تریکومونیازیس برخلاف بسیاری از انواع بیماری‌های مقاربتی که ویروسی و عفونی هستند، توسط یک انگل تک سلولی به نام تریکوموناس واژینالیس ایجاد می‌شود. این عفونت در زنان شایع‌تر است اما مردان نیز به آن مبتلا می‌شوند. یکی از خطرات مهم تریکومونیازیس این است که التهاب ناشی از آن، خطر ابتلا به سایر بیماری‌های مقاربتی به ویژه HIV را به شدت افزایش می‌دهد. به همین خاطر تشخیص به موقع و درمان اصولی آن می‌تواند برای افراد بسیار مهم باشد. دوره نهفتگی این بیماری مقاربتی معمولا بین 5 تا 28 روز متغیر است و پس از آن کم کم علائم این بیماری مشاهده می‌شوند.

علائم تریکومونیازیس در زنان

• ترشحات فراوان، رقیق و کف‌آلود از واژن با رنگ زرد و مایل به سبز
• و بوی بسیار تند و نامطبوعی (شبیه بوی ماهی)
• خارش شدید، قرمزی و سوزش در ناحیه واژن
• درد هنگام دفع ادرار
• احساس ناراحتی شدید هنگام رابطه جنسی

علائم تریکومونیازیس در مردان

• خارش یا سوزش خفیف در مجرای ادرار
• ترشح خفیف از آلت تناسلی
• سوزش پس از ادرار یا انزال

تریکومونیازیس چگونه درمان می‌شود؟

تریکومونیازیس به عنوان یک عفونت انگلی، درمان بسیار سریع و موثری دارد. می‌توان برای یک دوره کوتاه چند روزه از داروهای ضدانگلی و آنتی‌بیوتیکی مانند مترونیدازول یا تینیدازول به صورت خوراکی استفاده کرد. البته شریک جنسی نیز باید همزمان درمان شود تا از ابتلای مجدد این انگل جلوگیری شود.

8.      گال (scabies)

گال را می‌توان در گروه انواع بیماری‌های مقاربتی قرار داد که در اثر عامل غیرویروسی ایجاد می‌شود. کنه‌های کوچک که روی پوست انسان لانه می‌کنند و شروع به تخم گذاری می‌کنند، اصلی‌ترین عامل ابتلا به این بیماری عفونی هستند. البته گال همیشه یک بیماری مقاربتی نیست و گاهی می‌تواند از طریق هر گونه تماس پوست با پوست در ناحیه غیر تناسلی نیز گسترش یابد.

تفاوتی میان گال در ناحیه تناسلی با سایر بخش‌های بدن وجود ندارد؛ اما به دلیل حساسیت این ناحیه بهتر است که سریع‌تر درمان شود. خوشبختانه گال تناسلی عوارض جدی نداشته و باعث ناباروری یا مشکلات این چنینی نخواهد شد؛ اما خارش شدید ناشی از گال ایجاب می‌کند که حتما آن را با داروهای مناسب درمان کنید.

علائم گال در ناحیه تناسلی

• ضایعات پوستی روی ناحیه تناسلی
• مشاهده بثورات جوش مانند روی پوست
• خارش شدید به خصوص در شب (به مدت 2 الی 6 هفته)
• تب و خستگی شدید
• اختلال در خواب

گال ناحیه تناسلی چطور درمان می‌شود؟

تنها راه درمان گال ناحیه تناسلی، استفاده از کرم‌ها و لوسیون‌های پوستی است. این محصولات می‌توانند به صورت موضعی پوست را تحت تاثیر قرار داده و باعث دفع کنه ایجاد کننده آن شوند. مدت زمان درمان با کرم و پمادهای مخصوص گال تناسلی بسته به نوع آن، متفاوت است.

9.      شپش ناحیه تناسلی (Crab louse)

یکی از عجیب‌ترین انواع بیماری‌های مقاربتی، شپش ناحیه تناسلی است! خرچنگ یا شپش ناحیه تناسلی حدود 1.8 میلی متر طول دارند و می‌توانند در موهای ناحیه تناسلی بمانند، رشد کنند و زندگی کنند. بنابراین، شیو کردن موهای ناحیه تناسلی برای جلوگیری از گسترش این شپش‌ها الزامی است. این شپش‌ها می‌توانند از طریق حوله و وسایل آلوده به بدن منتقل شوند.

شپش‌های ناحیه تناسلی بسیار متفاوت از شپش‌های سر یا بدن هستند. البته به این دلیل آن‌ها را به عنوان انواع بیماری‌های مقاربتی می‌شناسیم که در اثر تماس نزدیک از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شوند. افرادی که به سایر بیماری‌های مقاربتی و جنسی مبتلا هستند، بیشتر از دیگر افراد در معرض ابتلا به شپش می‌باشند.

علائم شپش ناحیه تناسلی

• خارش شدید
• مشاهده مدفوع ریز و قهوه‌ای رنگ شپش روی لباس زیر
• تب خفیف
• لکه‌های آبی در اطراف ناحیه خارش
• تخم‌های ریز چسبیده به موهای ناحیه تناسلی
• مشاهده شپش‌های خزنده

شپش ناحیه تناسلی چگونه درمان می‌شود؟

برای درمان شپش ناحیه تناسلی می‌بایست از کرم‌ها و لوسیون‌های مخصوص استفاده کرد. ترکیبات شیمیایی وجود دارند که باعث کشتن شپش از روی ناحیه تناسلی می‌شوند و می‌توانند علائم آن را نیز به حداقل برساند.

جمع‌بندی

بیماری‌های مقاربتی بخشی از واقعیت‌های زندگی هستند و نباید همراه با شرم یا پنهان‌کاری باشند. اولین قدم برای پیشگیری از آن‌ها، شناخت انواع بیماری‌های مقاربتی، نحوه انتقال و علائم آن هاست. بسیاری از بیماری‌های مقاربتی با داروهای خوراکی قابل درمان هستند. آن بیماری‌هایی که مانند زگیل تناسلی باعث ایجاد ضایعات روی پوست می‌شوند، قابل درمان با روش‌های موضعی مانند لیزر نیز هستند. کلینیک HPV رونا، بهترین کلینیک درمان زگیل تناسلی در ایران است که با حضور متخصصان و بهره‌گیری از بهترین تجهیزات، بیماری‌های مقاربتی مانند اچ پی وی را درمان می‌کند.

سوالات متداول