ویروس HPV یا پاپیلومای انسانی، یکی از شایعترین ویروسهای عفونی در دنیاست که اغلب از طریق تماس جنسی منتقل میشود. این ویروس میتواند باعث ایجاد زگیل تناسلی در زنان و مردان شود و در برخی موارد نادر، زمینهساز تغییرات سلولی و بیماریهای جدیتر مثل سرطان دهانه رحم باشد.
اگر نمیدانید که ویروسچه علائمی دارد؟، HPV چگونه منتقل میشود، چه مدت در بدن یا محیط زنده میماند و چطور میتوان آن را درمان کرد؟ در ادامه همراه ما باشید تا هر آنچه لازم است در مورد این ویروس جنسی بدانید.
ویروس HPV چیست؟
ویروس HPV یا پاپیلومای انسانی، یکی از شایع ترین عفونت هایی است که از راه جنسی منتعقل می شود. این ویروس معمولاً در حین رابطه جنسی یا تماس پوستی نزدیک، سرایت می کند. تشخیص اینکه ابتدا چه کسی به این ویروس آلوده شده، دشوار است؛ زیرا ممکن است علائم آن سال ها پس از تماس با فرد آلوده ظاهر شود.
استفاده از کاندوم نیز همیشه محافظ کامل در برابر انتقال HPV نیست، چرا که این ویروس حتی از طریق قسمت های پوستی که کاندوم آنها را نمی پوشاند، می تواند منتقل شود.
گرچه HPV در برخی از شرایط به ندرت از راه غیر جنسی هم منتقل می شود اما در 99 درصد مواقع راه گسترش این ویروس، از طریق تماس پوستی نزدیک و روابط جنسی است.
ویروس HPV چگونه منتقل میشود؟
انتقال ویروس HPV بیشتر از طریق تماس مستقیم پوستی در زمان رابطه جنسی اتفاق میافتد، بهویژه زمانی که از وسایل محافظتی مانند کاندوم استفاده نشود. این ویروس میتواند از طریق تماس با پوست یا مخاط ناحیه تناسلی وارد بدن شود و حتی در مواقعی که زگیل یا علائم ظاهری وجود ندارد نیز منتقل شود. درواقع، فرد آلوده میتواند ناقل ویروس باشد، بدون اینکه از ابتلای خود اطلاعی داشته باشد.
البته رابطه جنسی تنها راه سرایت HPV نیست. مواردی مثل استفاده از تیغهای آلوده، سرنگ مشترک در بین معتادان، زگیل دهانی ناشی از رابطه جنسی دهاین، استفاده از دستگاههای در ارتباط با پوست انسان مانند دستگاه لیزر و حتی انتقال از مادر به نوزاد در زمان زایمان نیز میتواند باعث انتقال ویروس شود. در موارد بسیار بسیار نادر هم انتقال از آب استخر گزارش شده؛ اما این احتمال بسیار پایین است و اغلب متخصصان آن را تایید نمیکنند.
علائم عفونت HPV
همانطور که قبلا هم گفتیم وقتی ویروس HPV وارد بدنتان می شود ممکن است علائمی نداشته باشید ولی در بیشتر مواقع این ویروس با نشانه هایی هممراه است که شامل موارد زیر می شود:
- خونریزی بین دوران قاعدگی
- خونریزی بعد از رابطه ی جنسی
- درد در حین رابطه ی جنسی
- ترشحات واژن با بوی قوی
- ترشحات خونی واژن
- احساس درد در لگن
عوارض ویروس اچ پی وی در مردان و زنان
انواع زگیل یکی از شایع ترین عوارض ویروس اچ پی وی است زگیل ها انواع متفاوتی دارند که هر کدام بر اثر نوعی از گونه های ویروس ایجاد می شوند. زگیل ها شامل موارد زیر می باشند:
- زگیل معمولی
- زگیل تخت
- میخچه
- زگیل های فیلی فرم
- زگیل خوشه ای
- زگیل تناسلی
از جمله پر خطرترین آنها، زگیل تناسلی می باشد که نوعی بیماری پوستی عفونی محسوب می شود. ضایعات در این ناحیه در دسته ی بیماری های مقاربتی و آمیزشی ( STD ) جای دارد. عامل اصلی انتقال این زگیل ها، رابطه ی جنسی و تماس پوست با پوست است. در برخی موارد راه های تشخیص زگیل تناسلی بسیار ساده است به گونه ای که با چشم غیر مسلح دیده می شود.
ویروس HPV عامل سرطان سرویکس
معمولا ضایعات این ویروس خود به خود و یا با روش های درمانی مختلف از بین می روند اما در برخی موارد شدید، باعث سرطان می شوند. به طور معمول همه سرطان های دهانه ی رحم به دلیل ویروس HPV ایجاد می شوند. اما معمولا سرطان ها حدود 10 الی 20 سال پس از ابتلا به عفونت به وجود می آیند و در اوایل آلوده شدن علائمی ظاهر نمی شود.
چون سرطان سرویکس ( دهانه ی رحم ) علائمی ندارد برای تشخیص آن باید آزمایشاتی انجام شود. این آزمایشات تغییرات سرویکس و مخاطی که عامل ایجاد سرطان هستند، شناسایی می کند. خانم های 21 الی 29 سال باید هر سه سال و خانم های 30 الی 65 سال باید هر پنج سال یک بار تست پاپ اسمیر و تست HPV انجام دهند. اگر جواب آزمایشات پاپ اسمیر خانم های بالای 65 سال نرمال بود دیگر نیازی به انجام آزمایش نیست. همچنین برای درمان زگیل تناسلی زنان در اصفهان، خانم ها باید در همان مرکز تست های مختلفی را انجام دهند.
زگیل واژن
همانطور که از نام آن مشخص است، این زگیل بر روی پوست ناحیه ی تناسلی خانم ها و در نقاط مختلف واژن ظاهر می شود. این زائده های گوشتی ممکن است در داخل و خارج از واژن ایجاد شوند که در ابتدای درگیری علامت خاصی ندارند. ممکن است در شرایط بدخیم و بحرانی باعث درد در حین رابطه جنسی، سوزش، خارش و حتی خونریزی شوند.
زگیل ها ممکن است بسیار ریز باشند و با چشم دیده نشوند، اما در طول زمان رشد می کنند و تکثیر می یابند.
زگیل ناحیه حلق و گلو
زگیل ناحیه حلق و گلو از طریق رابطه ی دهانی از فرد آلوده منتقل می شود. این زگیل ها ممکن است پس از گذشت مدتی از بین بروند اما مجدد ظاهر می شوند. نوع بدخیم زگیل ناحیه حلق و گلو باعث سرطان گلو می شود. علائم نوع بدخیم آن دقیقا مشابه نوع خوش خیم است که راه تشخیص آن را دشوار می کند. علائم سرطان گلو شامل موارد زیر است:
- تغییرات غیرعادی صدا
- متورم شدن زبان
- درد در هنگام بلع
- تورم غدد لنفی
- احساس درد در گوش
- بی حسی دهان
- کاهش وزن بی دلیل
- سرفه های خونی
- بروز قسمت های سفید و قرمز بر روی لوزه ها
- بروز توده های ریز درون دهان، گلو و گردن
ابتلا به زگیل ناحیه حلق و گلو برای هر دو جنس زن و مرد امکان پذیر است.
زگیل تناسلی و زگیل مقعد
زگیل تناسلی و مقعدی از عوارض ویروس HPV پاپیلومای انسانی هستند. این زگیل ها به صورت توده های سفت یا زگیل های پرزی کوچک در اطراف ناحیه تناسلی و داخل مقعد ظاهر می شوند که باعث خارش، خونریزی و درد در هنگام راطه جنسی می شوند. انتقال زگیل مقعدی از طریق تماس جنسی مقعدی صورت می گیرد و درمان آن معمولاً با روش هایی مانند کرایوتراپی، لیزر یا جراحی برای برداشتن زگیل ها انجام می شود.
ویروس HPV چقدر زنده میماند؟
ویروس HPV برای رشد و تکثیر به محیط مرطوب و گرم بدن انسان نیاز دارد. در بدن، این ویروس ممکن است تا مدتها حتی بدون علائمی باقی بماند و در حالت خاموش در سلولها زندگی کند. در بیشتر افراد، سیستم ایمنی بدن میتواند ویروس را پس از مدتی از بین ببرد، اما اگر ایمنی ضعیف باشد، ویروس سالها فعال میماند و به مرور ممکن است باعث ایجاد زگیل تناسلی یا تغییرات سلولی شود.
در خارج از بدن اما شرایط برای زنده ماندن ویروس مناسب نیست. در سطوح خشک یا محیطهای سرد، ویروس بهسرعت از بین میرود و معمولاً بیشتر از چند روز (حداکثر تا یک هفته) دوام ندارد. به همین دلیل، تماسهای معمولی روزمره مثل دست دادن، در آغوش گرفتن یا استفاده از سرویس بهداشتی مشترک، عامل انتقال محسوب نمیشوند و جای نگرانی ندارند.
روش تشخیص ویروس اچ پی وی
تشخیص ویروس HPV تنها از طریق معاینه پزشک یا انجام آزمایشهای تخصصی امکانپذیر است. زگیلهای تناسلی ممکن است بهصورت برجستگیهای کوچک و همرنگ پوست ظاهر شوند، اما در بسیاری از موارد، علائم ظاهری ندارند و فقط با آزمایش قابل شناساییاند. پزشک معمولاً با توجه به محل ضایعه و نتایج آزمایش، نوع ویروس را مشخص میکند.
روشهای تشخیص شامل:
- آزمایش اسید استیک: برای مشخص شدن نواحی آلوده، محلول رقیق سرکه روی پوست استفاده میشود تا زگیلها به رنگ سفید درآیند.
- تست پاپ اسمیر: نمونهگیری از سلولهای دهانه رحم در زنان جهت بررسی تغییرات سلولی و احتمال وجود ویروس.
- کولپوسکوپی: در صورت مشاهده نتایج غیرطبیعی در پاپ اسمیر، پزشک با دستگاه مخصوص دهانه رحم را با بزرگنمایی بررسی میکند.
- آزمایش از ضایعات دهانی یا پوستی: در صورت وجود زگیل در نواحی دیگر بدن مانند دهان یا گلو انجام میشود.
درمان ویروس HPV
درست است که در حال حاضر درمان قطعی برای ریشه کن کردن ویروس HPV و هیچ داروی خاصی برای از بین بردن خود ویروس موجود نیست. اما در بیشتر موارد، علائم و عوارضی که از این ویروس به وجود امده است را می توان کنترل کرد.
به عبارتی روش های درمان اچ پی وی بیشتر بر مدیریت و رفع علائم ناشی از عفونت مانند زگیل های تناسلی متمرکز است. روش هایی مانند کرایوتراپی، لیزر یا جراحی برای حذف این زگیل ها به کار می رود.
چگونه از ابتلا به ویروس HPV پیشگیری کنیم؟
در درجه اول برای پیشگیری از ویروس HPV ، باید اصول بهداشت فردی و جنسی را رعایت کنید. در قدم بعدی، واکسیناسیون از مؤثرترین روشها برای جلوگیری از ابتلا به انواع پرخطر این ویروس محسوب میشود. واکسنهایی مانند گارداسیل یا سرواریکس بدن را در برابر چندین نوع ویروس HPV مقاوم کرده و احتمال بروز زگیل تناسلی یا سرطانهای مرتبط را به حداقل میرسانند.
در کنار واکسیناسیون، داشتن سبک زندگی سالم و رعایت نکات زیر، تأثیر زیادی در پیشگیری دارد:
- استفاده از کاندوم در روابط جنسی برای کاهش احتمال انتقال
- پرهیز از روابط جنسی متعدد یا مشکوک
- رعایت بهداشت شخصی و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی
- خودداری از استفاده از تیغ یا حوله مشترک
- انجام چکاپهای منظم و مراجعه به پزشک برای بررسی وضعیت سلامت
- دریافت واکسن HPV قبل از شروع فعالیت جنسی یا در سنین پایینتر
واکسن ویروس HPV
واکسن ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، گامی بزرگ برای پیشگیری از این ویروس شایع است. این واکسن، از ابتلا به انواع خطرناک HPV که می توانند منجر به سرطان های دستگاه تناسلی مانند سرطان دهانه رحم، آلت تناسلی و حتی سرطان دهان و گلو شوند، پیشگیری می کند.
واکسن HPV برای دختران نوجوان در سنین 11 تا 12 سالگی و پسران در همین رده سنی توصیه می شود؛ اما افراد بزرگسال که هنوز واکسینه نشده اند نیز می توانند این واکسن را تزریق کنند. تزریق این واکسن قبل از شروع فعالیت جنسی و در نتیجه قبل از احتمال آلودگی به ویروس، اثربخشی بیشتری دارد.
این واکسن معمولاً در دو یا سه نوبت در عضله بازو تزریق می شود. عوارض جانبی آن نادر و خفیف هستند؛ مانند درد، قرمزی و تورم موضعی محل تزریق.
اگر به عفونت و زگیل تناسلی مبتلا باشید ممکن است واکسن گارداسیل برای شما تاثیری نداشته نباشد. واکسن های ویروس HPV معمولا در سنین کم سازگارتر هستند. برای درمان زگیل تناسلی و تزریق واکسن ویروس HPV می توانید به مراکز معتبر و پزشکان متخصص مراجعه کنید.
کلام آخر
کلینیک رونا یکی از بهترین مراکز درمان ویروس HPV و زگیل تناسلی تخت نظر بهترین متخصص زگیل تناسلی دکتر محمد رنجبری و دکتر الهه تاج احمدی است برای دریافت نوبت و مشاوره با شماره ۰۲۱۸۸۰۸۸۶۳۸ ۰۹۱۹۶۵۶۶۷۳۵ تماس حاصل فرمایید.
سوالات متداول درمورد ویروس اچ پی وی
چگونه می توان از ابتلا به ویروس HPV پیشگیری کرد؟
بهترین راه پیشگیری از ابتلا به HPV، واکسیناسیون و رعایت بهداشت جنسی است. همچنین استفاده از کاندوم در روابط جنسی می تواند خطر ابتلا را کاهش دهد، عدم داشتن شریک جنسی زیاد و پرهیز از روابط جنسی پرخطر نیز در پیشگیری از این ویروس مؤثر است.
علائم ابتلا به HPV چیست؟
اغلب موارد عفونت HPV بدون علائمی هستند. اما برخی انواع آن می توانند باعث بروز زگیل های تناسلی و عوارض جدی تری مانند سرطان های دستگاه تناسلی شوند. علائم احتمالی HPV عبارتند از: زگیل های کوچک یا برآمدگی های پوستی در ناحیه تناسلی، خونریزی غیرطبیعی از واژن، درد در هنگام رابطه جنسی و تکرر عفونت های مجاری ادراری.
آیا HPV قابل درمان است؟
متأسفانه در حال حاضر درمان قطعی برای از بین بردن ویروس HPV وجود ندارد. اما در بیشتر موارد، این ویروس توسط سیستم ایمنی بدن کنترل شده و پس از مدتی از بین می رود.
آیا HPV سرطان زا است؟
برخی انواع پرخطر HPV مانند تیپ های ۱۶ و ۱۸ می توانند منجر به سرطان های دستگاه تناسلی از جمله سرطان دهانه رحم، آلت تناسلی و حتی سرطان دهان و حنجره شوند.
آیا مادر مبتلا به HPV می تواند به نوزادش این ویروس را منتقل کند؟
عفونت HPV در مادران باردار معمولاً خطری برای جنین ایجاد نمی کند. اما در موارد نادر، ممکن است ویروس در حین زایمان طبیعی به نوزاد منتقل شود که می تواند باعث ابتلای نوزاد به زگیل شود.
بدون نظر